Avocado (lat. persea americana) vodi porijeklo iz Centralne i Južne Amerike, gde se gaji od davnina. U tim krajevima je poznat i pod nazivom "aligatorova kruška" jer njegov oblik i koža podsjećaju na ovu životinju. Asteci su avokado zvali "ahuacatl", a španskim konkvistadorima je to ime bilo teško izgovoriti, pa je avokado nastao kao iskrivljena varijanta astečke riječi.
Sredinom 17. vijeka trgovci su ga donijeli na Jamaiku, a do sredine 19. vijeka proširio se u tropskim regionima Azije. Danas se uzgaja u većini zemalja tropskog i suptropskog pojasa, a najveći proizvođač je Kalifornija. Odatle je i najcjenjenija vrsta haas avocado, prvi put uzgojena u jednom tamošnjem dvorištu. U Kaliforniji je avocado toliko uobičajeno drvo da raste u dvorištima kao kod nas jabuke, šljive ili trešnje.
Kako plod zrije, zelena boja prelazi u sve tamniju, gotovo crnu. Plodovi pretjerano svijetle zelene boje znaju se naći u našim trgovinama, a to znači da je plod ubran malo prije vremena.
Avocado pripada nutricionistički najbogatijim i najkvalitetnijim namirnicama, pa je zaista šteta što se kod nas malo jede. U njegovom plodu smjestilo se preko 25 važnih nutrijenata, uključujući vlakna, kalijum, vitamin E i B, folnu kiselinu i brojne važne fitohemikalije. Sadrži 5-32 odsto masnoće koja se lako utrljava u kožu i predstavlja bitnu komponentu u kozmetici. U kulinarskom smislu možemo ga gledati i kao voće i kao povrće, jer se od avocada spremaju supe, sendviči, deserti i čuveni meksički specijaliteti guacamole. Najčešće se konzumira u sirovom stanju. Presiječe se, poprska se limunom, posoli ili začini i jede se kašičicom.
Ljekovito djelovanje: Avocado se preporučuje kao zaštita srca i krvnih žila, jer sadrži najzdravije oblike masnoća, one nezasićene, koje pomažu u snižavanju holesterola i sprečavaju njegovo štetno djelovanje. Zatim, prirodno sadrži sterole, a najviše beta-sitosterol koji je strukturom sličan holesterolu, i kada se konzumira s hranom koja sadrži holesterol, inhibira njegovu apsorpciju, te tako sprečava njegovo štetno djelovanje.
Ispitivanja potvrđuju da djelotvorno sprečavaju i liječe bolesti prostate, te djeluju protiv nekih oblika leukemije. Steroli djeluju pozitivno i na imunološki sistem jer pojačavaju razvoj limfocita, normalizuju nivo šećera u krvi i insulin kod dijabetesa tipa 2. Beta-sitosterol pomaže kod smanjenja upala, u procesu liječenja čireva i ublažava grčeve. Takođe djeluje antivirusno, antibakterijski i antigljivično.
Zahvaljujući velikom udjelu karotenoida luteina i vitamina E, avokado štiti organizam od raka dojke i prostate, i bolesti očiju kao što su katarakta i makularna degeneracija. Vitamin C važan je za sintezu kolagena potrebnog za razvoj ćelija i tkiva, sprečava ulazak virusa u ćeliju i jak je antioksidans. Vitamini B kompleksa sudjeluju u brojnim reakcijama koje u tijelu proizvode energiju. Avocado je bogat i kalijumom, koji pomaže u regulaciji krvnog pritiska. Dijetalna vlakna u avokadu u svakodnevnoj ishrani regulišu probavu i štite probavni sistem. Hrana bogata vlaknima snižava rizik od hemoroida i bolesti debelog crijeva. Ako dodate nekoliko kriški avokada u salatu ne samo da ćete da dobijete bogat, kremast ukus, već i da povećate sposobnost organizma da apsorbuje karotenoide iz povrća.
Ulje avocada: Ulje avocada se dobija presovanjem jestivog dijela ploda. Sadrži vitamine E, B6, C, proteine i lecitin. U kulinarstvu su prednosti ulja avocada u odnosu na maslinovo njegova visoka tačka zagrijavanja, te gusta konzistencija, što znači da ga je manje potrebno. Ulje ima izvanredne sposobnosti regeneracije i pomlađivanja zbog visokih koncentracija esencijalnih masnih kiselina koje sprečavaju isušivanje i održavaju elastičnost kože. U kožu prodire dublje od svih biljnih ulja i aktivne tvari nosi do unutrašnjih slojeva dermisa. Njegova antibakterijska i zacjeljujuća svojstva čine ga idealnom bazom za kozmetičke tretmane rana, akni, dermatitisa i sl.
Od svih biljnih ulja pokazao se kao najdjelotvornije sredstvo za zaštitu od sunca, štiti od pjegica nastalih od sunca i opekotina. Visoki udio lecitina i fitosterola utiče na laku razmazivost.
Recepti
Maska za kosu: Pomiješati pola oljuštenog avocada, kašiku maslinovog ulja, pola banane i žumance. Nježno utrljati masku na kosu, pa staviti kapu za tuširanje. Ostaviti da odstoji sat, pažljivo isprati toplom vodom, pa oprati kosu šamponom.
Zapečeni avocado: Za ovaj recept je potrebno tri avocada, kuhano pileće bijelo meso, pola glavice crnog luka, čen bijelog luka, so i biber, malo iscijeđenog limuna, majoneza i narendani sir. Avocado oprati, izrezati na pola i izdubiti sredinu. To što je izvađeno politi sokom od limuna, da ne potamni, te dodati so i biber. Crni i bijeli luk sitno nasjeckati, piletinu isjeći na kockice i pomiješati s majonezom. Tom smjesom puniti izdubljeni avocado, posuti narendanim sirom i peći u zagrijanoj rerni na 160°C oko 15 minuta.
Salata: Za salatu su potrebna tri paradajza, avocado, tri čena bijelog luka, pet listova bosiljka, krastavac, paprika, šoljica mrvljenog sira, maslinovo ulje, limunov sok, biber i so. Sve sastojke isjeći i pomiješati.
ambasador.ch
